HILARI

يکي از مشکلات رايج قرن حاضر "مسئلة خشم و عصبانيت" است. در واقع بسياري از اشخاص به دلايل شناخته شده و يا ناشناخته درگير بحران خشم هستند. اما به راستي خشم چيست؟ علل و ريشههاي عصبانيت ما چيستند؟ تظاهرات خشم چگونهاند؟ عملکردهاي رايج ما پيرامون خشم چيست؟ و در نهايت چگونه ميتوان با خشم برخوردي مناسب داشته باشيم؟


هدف اين مقاله پاسخ به سؤالات فوق است، از اينرو بخشي جداگانه را در پاسخگويي به سؤالات فوق اختصاص ميدهد.



تعريف خشم:
خشم بنابر تعريف برانگيخته شدن عواطف جريحهدار شده است. اگر چه نقطة آغاز اين برانگيختگي عواطف و احساسات ماست اما دامنة تأثير آن به فکر و بدن ما نيز سرايت ميکند. به عبارت ديگر خشم همة ابعاد وجود ما را در بر ميگيرد.





علل و ريشههاي خشم:
علل فيزيکي: عدم تعادل هورموني ميتواند منجر به خشم شود. پرکاري غدة تيروئيد و ترشح بيش از حد هورمون تيروکسين از عوامل رايج بروز خشم و عصبيت است. خانمها در دوران قاعدگي به علت بر هم خوردن تعادل هورموني در معرض عصبانيت قرار ميگيرند. از جمله عوامل ديگر رايج ميتوان به خستگي اشاره کرد. هر چه سطح خستگي شخص بيشتر باشد، امکان تجلي خشم فراتر ميرود. شايان ذکرست که زيگموند فرويد خشم را يکي از گرايشات (Drive) ذاتي انسان ميداند. براي فرويد خشم جزئي از تار و پود وجود ماست. ما همانگونه که در حالت طبيعي با دست و پا بهدنيا ميآييم، با خشم نيز زاده ميشويم.





علل شخصيتي:
برخي اشخاص بيشتر از افراد ديگر واکنش خشم را بروز ميدهند. از اينرو، روانشناسان معتقدند که خشم ميتواند ريشه در شکلگیری خاص شخصیت افراد داشته باشد. اشخاصی که از حساسیتهای بالاتری برخوردارند و به اصطلاح زودرنجاند، طبیعتاً بیشتر خشمگین میشوند. بنابراین در این حالت باید به درمان حساسیت شخص پرداخت. همچنین افرادی که درجة اضطراب بالایی دارند، بیشتر عصبانی میشوند.


عجز (Frustration): عجز یکی دیگر از عوامل رایج شکلگیری خشم است. هنگامی که بهصورت مرتب موانعی غیرقابل عبور در مسیر حرکتمان ایجاد میشود به گونهای که دیگر قادر به برطرف کردن آنها نیستیم، خشمگین میشویم. بنابراین در این حالت باید به چارهجویی چگونگی برخورد خود با این عوامل بپردازیم زیرا که خشم ما در واقع نه علت بلکه معلول این عوامل است.


بیعدالتی: پر واضح است که نمایش ظلم، استثمار و پایمال کردن حقوق انسانها، خشم ما را برمیانگیزاند.


روابط جریحهدار شده: بخش عمدهای از خشم، ریشه در روابط آسیب دیده ما با دیگران دارد. برای درمان خشم باید آن روابط اصلاح گردند.





تظاهرات خشم:
به هنگام عصبانی شدن، چهره برافروخته میشود و فرکانس گفتار تغییر میکند. گاه نفسهای شخص تندتر میشود. کلام فرد عصبانی بوضوح قابل تشخیص است. اگر این تجلیات جزء مظاهر طبیعی خشم باشند، میتوان به تجلیاتی اشاره کرد که در ظاهر قابل تشخیص نیستند اما در واقع مؤید خشم شخصاند. از جمله این عوامل میتوان به غیبت کردن اشاره کرد. غیبت را میتوان انتقامی ظریف و زیرکانه دانست که ریشه در خشم فرو خورده فرد دارد. زمانی که نمیتوانیم آشکارا ناراحتی خود را به دلایل گوناگون ابراز کنیم، به غیبت متوسل میشویم. در واقع غیبت میتواند ابزار ابراز خشم ما باشد. گاه نیز خشم خود را با بیان شوخیها و جوکهایی ابراز میکنیم که در آنها فرد مورد خشم ما به باد تمسخر گرفته میشود. همانگونه که گفته شد این نوع تظاهرات در وهلة اول از دید دیگران معرف خشم نیستند اما به واقع طرق متفاوت ابراز عصبانیت ما هستند.





عملکردهای رایج پیرامون خشم:
انکار: بسیار دیده شده است که اشخاص عصبانی منکر عصبانیت خود هستند. این واکنش گرچه ظاهراً گاه خبر از تعادل عاطفی ما در مقابل دیگران میدهد اما معرف حقیقت نیست و توسل دائم به آن میتواند صدمات بسیاری به ما وارد کند. خشم فرو خورده میتواند به زخم معده، فشار خون بالا، ترس و اضطراب شدید و گاه حملات قلبی منجر شود.


سرکوب: در این واکنش شخص خشم خود را به لایههای تحتانی روح و روان خود منتقل میکند زیرا که نمیتواند با آن روبرو شود. علاوه بر تأثیرات جانبی بسیار مخرب بالا، خشم سرکوب شده میتواند در دراز مدت به کینه و تلخی عمیقی منجر شود که نگرش فرد را نسبت به خود و محیطش به طرز منفی تحت تأثیر قرار دهد.


انفجار مستقیم (خشم فعال): مهمترین قربانی این واکنش است که مورد خشم ما واقع میشود. گاه آسیبهای فیزیکی و روحی روانی آن هرگز از خاطره پاک نمیشود. انفجار خشم همانند آتشفشانی است که مواد مذاب آن جز ویرانی اطراف خود ثمره دیگری به بار نمیآورد.


خشم منفعل: همانگونه که ذکر شد خشم میتواند خود را در تمسخر دیگری، ترور شخصیت و همچنین انتقادهای ظریفی که در پی ضربه زدن به شخصاند بروز دهد.





برخورد مناسب با خشم:
راهکارهای زیر تا حد قابل توجهی میتوانند به برخورد مناسب با خشم بپردازند.


پذیرش: پذیرش نقطة آغاز برخورد با خشم است. منظور از پذیرش آن است که در وهلة اول واقعیت وجود خشم را در خود رد نکنیم.


تمدید خشم: پس از پذیرش عصبانیت خود، باید به خشم قدری زمان بدهیم. این عمل همچون سرد کردن ماشینی است که تازه جوش آورده است. راههای پایین آوردن تدریجی نقطة جوش خشم در اشخاص مختلف متفاوت است. برخی دوش بگیرند، عدهای پیادهروی میکنند. برخی دیگر هیزم خرد میکنند. برخی موسیقی گوش میدهند و ..... به عبارت دیگر، این مرحله ما را آمادة ارزیابی صحیح خشم خود میکند.


ابراز: پس از پایین آمدن قابل توجه نقطة جوش و ارزیابی علل خشم، باید ناراحتی خود را با شخصی که از او عصبانی شدیم در میان بگذاریم. پایین آمدن سطح خشم به ما کمک میکند که ضمن ابراز ناراحتی به سخنان شخص دیگر گوش دهیم و به عبارتی تفسیر او را نیز از وقایع دریابیم. میتوان ناراحتی خود را در فضایی توام با احترام بیان کرد.


ارزیابی خشم: در این مرحله ما به بررسی علل و ریشههای خشم خود میپردازیم. خوب است که از خود بپرسیم چرا عصبانی شدم؟ آیا زود نتیجهگیری نمیکنم و درگیر قضاوت عجولانه نشدم؟ آیا انتظارات معقولی دارم؟ آیا چیزی در من وجود دارد که حس ترس و حقارت مرا بالا میبرد و در نتیجه مرا خشمگین میکند؟ به عبارتی دیگر آیا نقطة آغاز خشم من دیگری است و یا مسائل درونی خودم. مرحلة ارزیابی وسعت دید ما را نسبت به خشم افزایش میدهد.





نتیجهگیری:
خشم را بجای انکار و سرکوب باید پذیرفت و ابراز کرد. ابرازی سازنده که در آن هدف نه تخریف دیگری بلکه بیان و رفع آسیبهای عاطفی است.


تهیه و تنظیم از دانیال خرسند



نويسنده: *** مهدي ***
<LI style="FONT-SIZE: 10pt">[لینکها فقط برای کاربران عضو سایت بیا تو صفا قابل مشاهده است. ... برای ثبت نام کلیک کنید]


[لینکها فقط برای کاربران عضو سایت بیا تو صفا قابل مشاهده است. ... برای ثبت نام کلیک کنید] با خريد اين بسته با روزي 2 تا 3 ساعت کار از همان روزهاي اول بيش از 150 هزار تومان درآمد داشته باشيد|مطمئن| >براي اطلاعات بيشتر روي بنر کليک کن

__________________
@اغاز کسی باش که پایان تو باشد@